پزشکی و سلامتپیشگیری و درمان بیماری ها

بیماری شریان کرونری و همه آنچه که باید بدانید

شریان های کرونری قلب که شاخه هایی از شریان اصلی آئورت هستند باعث رساندن خون غنی از اکسیژن به عضلات قلب می شوند. در بیماری شریان کرونری که به بیماری کرونری قلب نیز معروف می باشد یک یا چند تا از این شریان های کرونری تنگ و باریک می شوند. جریان خون در این شریانها محدود شده و باعث صدمه دیدن عضلات قلب می گردد.

بیماری های قلبی شامل سکته قلبی و درد سینه آنژین معمولا بر اثر بیماری شریان کرونری ایجاد می شوند. بنابراین این بیماری یک علت شایع منجر به مرگ در بسیاری از کشورهای پیشرفته می باشد.

آمار مرگ و میرها در اثر بیماری شریان کرونری

تعداد مرگ و میرها بر اثر بیماری شریان کرونری در اوایل دهه ۱۹۸۰ میلادی در بریتانیا به اوج خود رسید و از هر صد هزار نفر، ۸۵ نفر در سال بر اثر این بیماری می مردند. از آن زمان تاکنون، تعداد مرگ و میرها کاهش یافته و به نصف آن تعداد رسیده است که علت آن آموزش بهداشت به مردم درباره مضرات سیگار و رژیم های غذایی و نیز ساخته شدن داروهای موثر جدید می باشد.

با اینحال در بعضی از قسمتهای جهان، شامل کشورهای عقب مانده و در حال توسعه، مرگ و میر بر اثر بیماری کرونری قلب بخاطر تغییر در نحوه زندگی آنها، افزایش یافته است.

علل ایجاد بیماری شریان کرونری

بیماری شریان کرونری معمولا بر اثر تصلب شرایین ایجاد می شود. در بیماری تصلب شرایین رسوب های چربی در دیواره داخلی شریان ها تجمع می یابد و باعث تنگ و باریک شدن شریان و در نتیجه کاهش جریان خون در آن می گردد. اگر یک لخته خون تشکیل شود و یا در قسمت باریک شده شریان گیر کند، جریان خون بطور کامل در شریان متوقف می گردد.

اگر میزان کلسترول خون شما بالا می باشد و رژیم غذایی پرچربی دارید احتمال بروز بیماری شریان کرونری بخاطر تصلب شراییین در شما زیاد می باشد. بیماری شریان کرونری همچنین با سیگار کشیدن، چاقی،عدم انجام تمرینات ورزشی، دیابت (مرض قند) و بالا بودن فشار خون ارتباط دارد.

کاهش خطر بیماری شریان کرونری در خانمها

هورمون استروژن در خانمها ممکن است باعث کاهش خطر بروز بیماری شریان کرونری شود. بعد از یائسگی که میزان هورمون استروژن در خانمها خیلی کم می شود و در سنین حدود ۶۰ سالگی، میزان خظر بروز بیماری شریان کرونری در خانمها به اندازه آقایان می شود، گرچه میزان مرگ و میر آنها هنوز هم نسبت به آقایان پایین می ماند.

به ندرت شریان های کرونری بر اثر التهاب باریک می شوند که این التهاب ممکن است بر اثر وجود بیماری پلی آرتریت ندوزا (Polyarterits nodosa) یا بیماری کاوازاکی (Kawasaki) که در کودکان ایجاد می شود، بروز نماید. تنگ شدن موقت شریان کرونری می تواند بر اثر اسپاسم در دیواره شریان ایجاد گردد.

علایم بیماری شریان کرونری

در مراحل اولیه بیماری شریان کرونری معمولا علایمی ایجاد نمی شود. در مراحل بعدی این بیماری، معمولا اولین علامت، درد سینه در هنگام فعالیت می باشد که به آن اصطلاحاً آنژین (angina) گفته می شود.\

گاهی اوقات اولین علامت، سکته قلبی می باشد و قبل از آن هیچ علامت دیگری دیده نمی شود. بعضی از افراد مبتلا به بیماری شریان کرونری اختلالی در ضربان قلبشان ایجاد می شود که ممکن است باعث بروز تپش قلب، گیجی و گاهی اوقات از هوش رفتن بشود.

بعضی از انواع شدید بی نظمی های ضربان قلب می توانند باعث توقف کامل عمل تلمبه قلب بشوند که این وضعیت در اکثر مرگ های ناگهانی بر اثر بیماری شریان کرونری دیده می شود.

افراد سالخورده در معرض خطر!

بیماری شریان کرونری ممکن است منجر به بروز وضعیتی شود که به آن اصطلاحاً نارسایی مزمن قلب گفته می شود. در نارسایی مزمن قلب به تدریج قلب آنقدر ضعیف می شود که نمی تواند به اندازه کافی جریان خون را در سرتاسر بدن ایجاد کند. سپس نارسایی مزمن قلب ممکن است باعث تجمع مایعات اضافی در ریه ها و بافت ها شود و علایم دیگری مثل تنگی نفس یا ورم کردن مچ پا ایجاد گردد.

نحوه تشخیص بیماری شریان کرونری

بیماری شریان کرونری معمولا فقط وقتی تشخیص داده می شود که علایم بیماری در فرد ایجاد شده باشد. گاهی اوقات بروز یک سکته قلبی اولین نشانه وجود این بیماری می باشد. اگر شما علایمی مثل درد سینه دارید که شما را مشکوک به وجود بیماری شریان کرونری می کند، باید به پزشک مراجعه نمایید تا یک سری آزمایشات برای شما ترتیب دهد.

انجام آزمایشات لازم برای تشخیص

این آزمایشها شامل گرفتن نوار قلب برای ارزیابی فعالیت الکتریکی قلب و اسکن رادیونوکلئید برای ارزیابی اینکه آیا خونرسانی به عضله قلب به اندازه کافی می باشد یا خیز، خواهد بود. هنمچنین ممکن است تست ورزش از شما گرفته شود تا فعالیت قلب در هنگامی که تحت فشار می باشد بررسی گردد.

اکوکاردیوگرافی نیز انجام می شود تا تصاویری از عضله و دریچه های قلب بدست آید. امروزه به میزان زیادی از ام. آر. آی برای کشف ناهنجاریهای قلب استفاده می شود.

آنژیوگرافی کرونری چگونه انجام می شود؟

اگر این آرمایشها نشان دادند که میزان خونرسانی به قلب شما کافی نمی باشد، ممکن است قدم بعدی، انجام آنژیوگرافی کرونری باشد. در این روش، یک ماده رنگی به داخل جریان خون تزریق می شود و سپس عکس های رادیوگرافی گرفته می شود تا شریانهای کرونری به خوبی دیده شوند. شریانهای تنگ شده یا مسدود شده در آنژیوگرافی مشخص می گردند و به پزشک این اطلاعات را می دهند که تصمیم بگیرد که آیا درمانهای جراحی را یکار ببرد یا خیر.

نحوه درمان بیماری شریان کرونری

درمان بیماری شریان کرونری به سه گروه زیر تقسیم می شود :

۱- تغییر در شیوه زندگی تا خطر بدتر شدن بیماری کاهش یابد.
۲- درمان دارویی برای اصلاح عملکرد قلب و کمک به تسکین علایم بیماری
۳- اقدامات جراحی مثل آنژیوپلاستی کرونری که باعث بهبود خونرسانی به عضله قلب می شود.

اقدامات لازم بعد از تشخیص

اگر بیماری شریان کرونری در شما تشخیص داده شده است، باید یک شیوه زندگی سالم همراه با رژیم غذایی کم چربی و انجام تمرینات منظم ورزشی برگزینید. اگر سیگاری هستید باید حتما سیگار را کنار بگذارید. داروهایی که باید برای درمان بیماری شریان کرونری مصرف نمایید بستگی به علایم شما، شدت بیماری و علتی که بیماری بخاطر آن ایجاد شده است دارد.

کاهش کلسترول خون

اگر آزمایشها نشان دهند که کلسترول خون شما بالا می باشد برای شما داروی پایین آورنده چربی تجویز خواهد شد. با اینحال ممکن است که این داروها حتی اگر کلسترول خونتان در حد طبیعی بوده و از رژیم غذایی کم چربی هم استفاده می کنید برایتان تجوز شود، زیرا درمان با این داروهای پایین آورنده چربی باعث کند شدن پیشرفت بیماری شریان کرونری و در نتیجه کاهش خطر بروز سکته قلبی می شود.

دارو درمانی با تجویز پزشک

آنژین (درد سینه) را ممکن است با داروهایی مثل نیتروگلیسیرین و داروهای بتابلوکر مثل پروپرانولول درمان نمود. این داروها باعث می شوند که جریان خون در شریانها بهتر انجام شود و کمک می کند که عمل تلمبه زدن قلب بطور موثری انجام شود. با داروهای ضد آریتمی می توان ناهنجاریهای ریتم قلب را اغلب درمان نمود.

اگر علایم شما با مصرف داروها تسکین نیافتند و یا اگر شریانهایتان خیلی زیاد باریک شده اند پزشک در مورد سایر درمانهایی که میتوان برایتان انجام داد با شما مشورت خواهد کرد. اگر فقط یک قسمت کوچک از شریان شما گرفتار شده باشد ممکن است به شما توصیه شود که آنژیوپلاستی کرونری انجام دهید.

آنژیوپلاستی کرونری چگونه انجام می شود؟

در این روش یک بادکنک کوچک در داخل شریان تنگ شده وارد می شود و سپس باد می شود تا باعث گشاد شدن شریان کرونری شود. در حین انجام این روش ممکن است یک لوله کوچک که به آن اصطلاحاً استنت (Stent) گفته می شود در داخل شریان کرونری قرار داده شود تا از تنگ شدن دوباره آن جلوگیری شود.

جراحی بای پَس چیست؟

راه دیگر آن است که پزشک ممکن است به شما توصیه کند که عمل جراحی بای پس (Bypass) شریان کرونری را انجام دهید. در این عمل جراحی، با استفاده از شریانی که از داخل دیواره فقسه سینه و یا از وریدی که از پا برداشته می شود. قسمتی از شریان کرونر را که مسدود شده است را یک راه فرعی برایش می گذارند تا خونرسانی به عضله قلب برقرار شود.

عاقبت بیماران مبتلا به شریان کرونری

بیماری شریان کرونری افراد را در سنین میانسالی تا سالخوردگی گرفتار می کند و پیشگیری از آن خیلی راحت تر از درمان آن می باشد. احتمال بروز این بیماری با در پیش گرفتن یک شیوه زندگی سالم می تواند بسیار کاهش یابد.

با وجود پیشرفتهایی که در روشهای تشخیصی بیماری شریان کرونری ایجاد شده است این امکان را ایجاد نموده است که درمان را بتوانیم از همان مراحل اولیه بیماری آغاز نماییم. وجود داروهای موثر جدید برای جلوگیری از پیشرفت بیماری شریان کرونری و موفقیت آمیز بودن آنژیوپلاستی کرونری و عمل جراحی بای پس باعث شده است که به میزان زیادی عاقبت این بیماران بهبود یابد.

برای یک فرد دچار بیماری شریان کرونری، عاقبت بیماری بستگی به این دارد که چند تا از شریانهای کرونری او گرفتار شده و شدت صدمات که به عضله قلب در هنگام تشخیص بیماری وارد شده است تا چه حد می باشد.

به این مطلب امتیاز دهید!
0 / 0
برچسب ها

مطالب پیشنهادی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن